Người người đến xin đã dài ngày mà núi báu vẫn chưa suy suyển. Ðức Phật biết Quốc vương có nhiều phước duyên về trước có thể hóa độ, liền hóa làm một vị Phạm Chí đến thăm. Vua rất mừng rỡ, làm lễ xong hỏi rằng:

– Ngài muốn cần dùng gì xin cho tôi biết? Tôi vui lòng cúng dường.

Vị Phạm Chí đáp:

– Tôi từ xa đến đây, cốt xin nhà vua ngọc báu để đổi lấy vật liệu làm nhà ở.

Vua đáp:

– Tôi rất vui lòng xin Ngài bốc lấy một nắm.

Vị Phạm Chí bốc một nắm, đi bảy bước, trở lại trả chỗ cũ.

Vua hỏi:

– Cớ sao Ngài không lấy?

– Với số báu ấy thật đủ làm nhà, nhưng khốn cho tôi về sau còn phải cưới vợ nữa, thì không đủ dùng, nên tôi không lấy.

– Thôi, Ngài lấy thêm ba nắm.

Vị Phạm Chí bốc ba nắm, đi bảy bước trở lại trả chỗ cũ.

– Sao Ngài lại thế?

– Với số báu vật ấy thật đủ cả cưới vợ, nhưng lấy gì sắm ruộng đất, đầy tớ, trâu ngựa, tôi tính không đủ, nên thôi là hơn.

– Thôi, Ngài lấy thêm bảy nắm.

Vị Phạm Chí lấy xong, đi bảy bước lại trở lại trả chỗ cũ.

– Cớ gì Ngài vẫn chưa vừa ý?

– Nếu tôi có con cái phải lo cưới gả, sắm sửa, lại còn việc nhà đám kỵ, giao tiếp thân bằng, tôi tính vẫn cứ thiếu, nên không lấy.

– Tôi vui lòng cúng tất cả, Ngài lấy về dùng cho đủ!

Vị Phạm Chí bước lên núi báu rồi trở xuống không nhận.

Nhà vua thấy rất quái lạ, thưa rằng:

– Ý Ngài thế nào, tôi thật không hiểu.

– Bản ý tôi đến xin Ngài để mưu cầu sự sống. Song tôi xét lại mạng con người sống chẳng bao lâu, muôn vật cũng không thường hằng, sáng còn tối mất, khó giữ lâu bền. Dầu tôi được cả núi báu, vị tất đã lợi ích hoàn toàn cho bản thân. Lo toan tham muốn bao nhiêu, luống công nhọc nhằn bấy nhiêu, chẳng bằng dứt bỏ dục vọng, cầu đạo giải thoát, rèn luyện các đức tính tốt cho bản thân, cho gia đình, cho xã hội, đều hướng về mục đích từ bi, trí tuệ là hơn, nên tôi không lấy.

Khi đó nhà vua tỉnh ngộ, tâm ý sáng suốt cầu được nghe pháp.

Thuyết pháp xong, Đức Phật hiện Phật thân phóng hào quang sáng rực rỡ, vua và quần thần vui mừng hớn hở xin thọ ngũ giới, chứng quả Tu Ðà Hoàn.

Có câu: “Người ta thường sống như thể mình không bao giờ chết, và cuối cùng thì chết đi như thể mình chưa từng sống”. Bao đời nay, dẫu triều đại đổi thay, ở Đông hay Tây, thì một đời người vẫn không ngoài mấy việc: thành gia lập nghiệp, sinh con đẻ cái, tích cóp làm giàu… Người ta thường nhọc nhằn chạy theo những ham muốn này, mà ít ai tự hỏi: Ý nghĩa cuộc đời mình rốt cuộc là gì?

Một người tu Đạo xưa từng có thơ rằng:

“Cầu danh tham lợi khắp thế gian

Chẳng như lão nạp Đạo nhân gian

Gà được cho ăn nồi đã sủi

Nhạn đồng không thóc vẫn an nhàn

Phú quý trăm năm đâu giữ nổi

Lẽ Đạo luân hồi vẫn tuần hoàn

Khuyên người sớm kiếm đường tu luyện

Đánh mất thân người vạn kiếp nan”.

Nhà cửa, công danh, thân bằng quyến thuộc… thảy đều không theo bạn xuống mồ. Ý nghĩa cuộc đời là gì, bạn đã có câu trả lời cho mình chưa?

Thanh Ngọc

Không lâu, Đinh Vĩnh Mậu mắc trọng bệnh qua đời, lúc lâm chung hấp hối, ông gọi con cái trong nhà lại, sau đó kêu vợ mang hai chiếc cân đến rồi căn dặn: “Ta từ nhỏ vất vả chịu cực, để có được gia sản như ngày nay thật cũng không dễ dàng gì, phần nhiều đều là nhờ vào hai chiếc cân này.

Quả cân của chiếc cân nhỏ này được khoét rỗng bên trong, sau đó lại dùng gang đúc bao bọc lại, mỗi cân bớt được hai lượng rưỡi, còn chiếc cân lớn này, quả cân được bọc sắt bên ngoài, cán cân được làm rỗng bên trong, sau đó đổ thủy ngân vào trong, mỗi cân có thể tăng thêm hai lượng rưỡi, trong túi của ta có thêm một cục nam châm, cũng có thể kéo quả cân xuống thêm. Con nhớ kỹ, sau khi cha chết, con làm gì cũng được nhưng đừng hủy hai cái cân này đi”.

Sau khi Đinh Vĩnh Mậu qua đời không lâu, con trai là Kiến Đức tiếp quản gia nghiệp. Một hôm có một người nông dân đến bán lợn, bán một con lớn to hơn hai tạ rưỡi nhưng bị người nhà họ Đinh dùng cân lớn gian lận. Ông tức quá nên treo cổ trong đêm chết tại cửa hàng nhà họ Đinh. Đinh Kiến Đức biết chuyện giật mình kinh hãi, anh ta suy nghĩ mọi chuyện trước nay, thấy những điều cha mình làm thật là hại người, thất đức, ắt sẽ bị người đời oán thán, mình nên phải hành thiện tích đức, chân thành giữ tín đãi người”.

Nghĩ được như vậy nên Đinh Kiến Đức lập tức lấy hai cái cân ra, dùng rìu chặt bỏ thành mấy đoạn, xong cho vào lò đốt, tiến hành buôn bán công bằng. Không bao lâu sau, tiếng lành đồn xa, uy tín của Đinh Kiến Đức ngày một vang xa, mọi người yêu mến.

Tuy nhiên, thời gian không lâu sau đó, trong vùng bị dịch bệnh viêm màng não, không đầy một tháng hai đứa con của Đinh Kiến Đức đều mắc bệnh qua đời. Hai con qua đời chẳng được bao lâu, toàn bộ gia sản lại bị lửa đốt trụi, mười phần hết sáu, bẩy phần.

Liên tiếp hai lần gặp họa, Đinh Kiến Đức bị kích động tột cùng, đau thương khó tả thành lời, tinh thần gần như hoàn toàn sụp đổ. Tin tức truyền đi, những người trước đây từng bị Đinh Vĩnh Mậu gian lận hãm hại, không ai là không nguyền rủa, nói rằng: “Ông trời có mắt, có tội tất báo”. Nghe được lời này, Đinh Kiến Đức càng thêm thống khổ bội phần, trong lòng ngày đêm oán hận, cho rằng trên đời thật chẳng còn thiên lý.

Một hôm, nhằm ngày lễ hội, Đinh Kiến Đức nhẫn chịu không nổi, trong lòng quá đau khổ nên chạy đến miếu Thành Hoàng lớn tiếng oán trách:

“Thế gian này còn ba khoa khoác lác thiên lý gì cơ chứ? Toàn là những lời lẽ lừa dối thiên hạ. Khi cha tôi buôn gian bán lận, cân đong dối trá, vậy mà tiền vàng sung túc, con cháu đầy nhà, làm ăn thịnh vượng. Đến lượt tôi bỏ ác làm lành, hủy bỏ cân gian, công bằng buôn bán, cứ tưởng rằng sẽ tạo phúc, tích thiện, ai lại ngờ đâu tai ương liên tiếp giáng họa, người mất nhà tan, sống không bằng chết. Vậy còn nói gì đến thiên lý, nó gì đến Bồ Tát?”.

Cứ như vậy, Đinh Kiến Đức vừa khóc vừa oán trách về nhà.

Đau thương quá độ, Đinh Kiến Đức về nhà ngả lưng ra giường rồi thiếp đi lúc nào cũng chẳng hay. Trong cơn mơ màng như mơ như thực, Đinh Kiến Đức thấy hai người như quỷ nha sai đến đón: “Thành hoàng có lệnh, Đinh phủ quân mau chóng đi diện kiến”. Vậy là Đinh Kiến Đức theo hai người đó đi, đi qua một con đường hoàn toàn xa lạ, đi một lúc thấy đến một cửa thành, trên cổng thành có tấm biển vàng ghi ba chữ: “U Minh Giới”.

Sau khi đi vào trong thành, âm phong lạnh lẽo, sương mù tứ phía, vong hồn ma quỷ bay lượn khắp nơi, lúc sau lại đi vào một đại điện. Một vị quan ăn mặc như Đại Vương uy phong lẫm liệt đang ngồi sau án. Vị nha sai dẫn đường quỳ trước mặt bẩm: “Thần phục mệnh áp giải Đinh Kiến Đức đến”. Đại Vương nói: “Người đứng dưới kia có phải Đinh Kiến Đức?”. Đinh Kiến Đức nghe xong sợ hãi vội vàng quỳ xuống đáp: “Chính là tiểu nhân”.

Vị Đại Vương đó chính là Diêm Vương, nói: “Nhà ngươi hôm nay đã ở miếu Thành Hoàng lớn tiếng mà mắng thiên đạo bất công, bây giờ ta cho người tìm ngươi đến để chứng kiến thiện ác hữu báo”. Nói xong liền kêu quỷ sứ thân người mặt bò dẫn vào căn phòng phía tây, dùng tay chỉ, Đinh Kiến Đức theo hướng tay quỷ sứ mà nhìn, mắt vừa liếc tới, một cảnh tượng đập ngay vào mắt khiến cho Đinh Kiến Đức thần hồn kinh sợ, toàn thân đổ hết mồ hôi, đứng không vững.

Đinh Kiến Đức nhìn thấy cha mình gân tay gân chân bị những chiếc móc lớn móc chặt vào trong, còn lưỡi thì bị chiếc móc nhỏ xuyên thủng kéo ra, sau đó treo người lơ lửng lên trên kéo căng ra khiến cho ngày đêm đau đớn không gì tả nổi, thật không dám tưởng tượng.

Sau khi được xem cảnh tượng hãi hùng đó, Đinh Kiến Đức lại bị nha sai đưa về đại điện, Diêm Vương nói: “Phụ thân nhà người cấu kết quan phủ, làm điều gian dối, lấy cân lớn nhập vào, cân nhỏ bán ra, bóc lột người dân lương thiện nghèo khổ, tội ác không thể tính đếm. Sau khi chết sẽ gặp quả báo như vậy. Vì làm nhiều điều gian ác, bị Thần Lửa tấu với thiên đình, thiên đình phẫn lộ, chỉ dụ cho hai tên quỷ sứ phá gia bại sản giáng hạ vào nhà ngươi làm con cháu trong nhà.

Tuy tướng mạo khôi ngô tuấn tú, kỳ thực mục đích chính là để sau này phá hoại cơ nghiệp nhà họ Đinh. Nhưng nay thấy ngươi hành thiện tích đức, buôn bán công bằng, làm nhiều điều tốt nên thiên đình đã hạ lệnh thu hồi hai tên nghịch tử của nhà ngươi về, lại lệnh cho Thần Lửa đốt sạch cơ nghiệp của nhà ngươi, những gia sản đó đều do cha ngươi làm điều bất nghĩa mà có được, giúp ngươi tẩy sạch những điều tội lỗi. Không lâu sau sẽ cho Tài Tinh giáng hạ làm con cái nhà ngươi, cho ngươi sau này hưởng phúc, gia sản cũng mau chóng hưng thịnh, khuyên người thế nhân tích đức hành thiện chớ làm điều ác”. Nói xong liền sai quỷ sứ đưa về nhân gian.

Nửa đêm tỉnh lại, Đinh Kiến Đức chân tay run rẩy, toàn thân đổ hết mồ hôi, miệng không ngừng kêu: “Sợ quá, sợ quá”. Mẹ và vợ thấy vậy mới truy hỏi nguyên do, Đinh Kiến Đức mới kể lại đầu đuôi sự việc cho vợ nghe.

Không lâu sau đó, mọi việc quả nhiên đúng như những gì Diêm Vương đã nói, Đinh Kiến Đức làm ăn buôn bán công bằng, tuy ngày tháng qua đi bình thường nhưng lại vô lo vô nghĩ, an nhiên tự tại. Ba năm sau đó, người vợ lại sinh được một người con trai, thông minh tuấn tú, lớn lên tiếp quản gia nghiệp, lương thiện đãi người, buôn bán công bằng, chẳng mấy chốc gia sản lớn mạnh vượt cả gia sản của ông nội để lại bội phần.

Thiện ác hữu báo, không phải không báo, chỉ là thời gian chưa đáo, dương gian hành ác, âm gian chịu tội cũng là điều xưa nay không phải hiếm. Vạn vật trên đời đến và đi ắt đều có nguyên do, có những điều mà người trần mắt thịt chúng ta “mắt thấy tai nghe” cứ ngỡ rằng đó là chân lý là sự thật. Tuy nhiên, có nhiều sự việc mà đằng sau đó là huyền cơ thâm sâu mà không phải ai cũng có thể nhìn thấu tỏ tường, chân tướng của nó lại hoàn toàn trái lại những gì chúng ta thấy.

Hành thiện tích đức chính là con đường duy nhất có thể đưa con người đến bến bờ hạnh phúc, vinh quang thực sự, dù cho biểu hiện bề mặt của nó có ra sao đi nữa thì nó vẫn là con đường ngắn nhất để cải biến vận mệnh của mình.

Theo Secretchina
Minh Vũ biên dịch

Thời Ðức Phật còn tại thế, một hôm Ngài cùng tôn giả A Nan đi du hóa tại một vùng quê. Ðức Phật đang đi trên đường, bỗng Ngài bước đi lên bờ cỏ.

A Nan ngạc nhiên, vì Ðức Thế Tôn thường ngày không bao giờ dẫm chân trên cỏ non, bèn bạch Phật rằng:

– Bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn không đi trên đường mà lại tránh đi trên cỏ?

– Này A Nan, phía trước có kẻ giặc, sau ta có ba Phạm Chí đang đi, họ sẽ gặp giặc đó.

Ba người Phạm Chí đang đi bỗng thấy bên đường có một gói vàng bèn dừng lại lấy bỏ túi.

Khi được của, ba anh mới bàn tính, rồi bảo một người đến chợ mua đồ về ăn uống no say, khao nhau một bữa.

Anh đi chợ vừa đi vừa nghĩ: “Gói vàng ấy nếu chia cho hai người kia thì phần của ta sẽ ít đi, chi bằng nhân lúc này ta cho thuốc độc vào đồ ăn để giết cả hai người kia. Vậy thì số vàng đó do ta hưởng trọn”. Nghĩ thế, anh liền thực hành ngay ý định.

Trong khi đó, hai người ở lại cũng cùng nhau bàn tính: “Nếu chúng ta chia cho người kia thì số vàng sẽ bị ít đi, chi bằng đợi nó về rồi cả hai cùng ra giết quách là xong”. Nghĩ vậy hai người cùng núp vào chỗ kín, chờ người kia đi chợ mua đồ ăn về, liền nhảy ra giết chết.

Giết xong, hai người đem đồ ăn ra, ăn uống, no say thỏa mãn, nhưng khi ăn xong thuốc độc thấm vào người, liền lăn đùng ra đất chết hết.

Ðức Phật bảo A Nan:

– Cả ba người vì lòng tham nên sinh ác tâm để rồi cùng giết hại lẫn nhau. Kẻ ngu si thật đáng thương.

Thanh Ngọc 

Pháp tu nghi quỹ Liên Hoa Sinh là hợp nhất trọn vẹn của cả Phật giáo Nguyên thủy, Đại thừa và Kim cương thừa. Khi thực hành với tín tâm chí thành, hành giả có thể triệu thỉnh đức Liên Hoa Sinh giáng lâm. Trong lịch sử và hiện tại, rất nhiều các bậc thầy chỉ thực hành 7 lời cầu nguyện đã có thể kết nối, thỉnh pháp trực tiếp với ngài, bởi đây là phần có uy lực mạnh mẽ. Đây không phải là bài cầu nguyện do các bậc thầy soạn mà được biết bởi các Dakini cúng dường đức Liên Hoa Sinh. Việc trì tụng 7 lời cầu nguyện 1 ngàn, 10 ngàn, 100 ngàn biến chắc chắn sẽ giúp xua tan mọi tật bệnh, chướng ngại và giúp hành giả thành tựu mọi tâm nguyện. Quý vị đã có phúc duyên được thọ nhận giáo pháp, khẩu truyền về đức Liên Hoa Sinh bởi vậy hãy nhất tâm thực hành, tôi tin tưởng và mong nguyện những ai phát tâm tu tập thành tựu pháp tu đức Liên Hoa Sinh đều được ân hưởng năng lượng từ chư Phật, mang lại lợi ích bình an cho cộng đồng, cho hữu tình và cho bản thân, gia đình.”

(Đức Pháp vương Gyalwang Drukpa giảng tại Quan âm tu viện năm 2010).

Tranh vẽ về ngài Long Thọ

Ngài Long Thọ đã khai thị cho vị vua những điều thiết yếu mang lại sự giải thoát và hạnh phúc đích thực của chính bản thân ông. Trên cơ sở đó, ngài khuyên vua Udayi những nguyên tắc cơ bản của việc trị quốc dựa trên lòng nhân ái, tình yêu thương và sự đồng cảm vĩ đại:

“Hỡi bậc đế vương, cũng như quý Ngài luôn suy xét,

Làm những gì để lợi ích bản thân,

Vậy nay hãy luôn suy xét,

Phải làm gì để lợi ích tha nhân!”

Ngài Long Thọ thông qua những câu kệ trên đã nêu lên quan điểm cơ bản của mình về một nhà lãnh đạo theo quan điểm Phật giáo, đó là cần phải có lòng nhân ái phổ quát, có tâm từ và tâm bi vĩ đại. Theo quan điểm Phật giáo trong đời sống xã hội, người tham dự cần phải có một cam kết kiên định chuyển hóa tự thân và chuyển hóa thế giới bên ngoài. Trong Phật giáo Nguyên thủy, mong nguyện chuyển hóa nội tâm là điều kiện tiên quyết để chuyển hóa xã hội bên ngoài. Điều này cũng được thể hiện rất rõ trong lý tưởng và công hạnh Bồ tát đạo. Đây là những quan điểm của ngài Long Thọ trong những khai thị cho vị vua Udayi triều đại Sanvatahaa hùng mạnh vùng Nam Ấn.

Tất cả những đàm luận của ngài Long Thọ được gói gọn trong 45 câu kệ của tác phẩm. Phần thứ nhất bắt đầu với một số lời khuyên mà ngài cho là hữu ích tuy nhiên lại có vẻ khó nghe, đặc biệt là đối với một vị vua hùng mạnh, đầy quyền lực và sang giàu, người thường luôn được quan thần xung quanh tâng bốc và có lối suy nghĩ, hành xử riêng của mình. Vị vua được khuyến cáo là hãy dung thứ cho những ngôn từ “lợi lạc nhưng khó chịu” và hãy xem đó như những lời nói chân thành không bắt nguồn từ sân giận mà từ tình thương và lòng bi mẫn, do đó rất cần để được nghe, giống như nước giành để tắm vậy. “Nhận ra rằng tôi đang chia sẻ với quý ngài những điều hữu ích ngay bây giờ và mãi về sau. Hãy làm theo để lợi mình và lợi người”.

 Những người đang nắm giữ quyền lực thường luôn như nhau. Trong thực tế trong lịch sử và xã hội đương đại, có rất nhiều người có quyền lực và sang giàu, họ có điều kiện được sử dụng, tiêu thụ những thứ mình mong muốn. Do dễ dàng thỏa mãn điều kiện vật chất, họ thường không để tâm tới những thứ đang diễn ra hàng ngày nhưng lại khá khó chịu như cái chết, đau ốm, tật bệnh và nghèo đói. Họ không muốn nghe những điều như: vạn vật đều vô thường, đời sống này về bản chất là khổ đau và không thanh tịnh. Họ không muốn thừa nhận rằng tất cả mọi người, mọi chúng sinh đều bình đẳng giống như chính họ và những người họ hàng, thân thích của họ, tất cả đều đáng trân trọng. Họ rất khó chấp nhận quan điểm, không có một cái tôi nào tồn tại thực sự cả và không có một tài sản tuyệt đối, một thứ quyền lực nào tồn tại tuyệt đối mãi mãi. Sự thờ ơ, vô cảm và thiếu hiểu biết đặc biệt của tầng lớp lãnh đạo là một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn tới các cuộc khủng hoảng ngày nay. Do vậy việc đưa ra và tranh luận về các quan điểm về nguồn gốc thực sự của quyền lực, sự sang giàu hay nghèo đói, nghĩa vụ của mỗi người đối với người khác, với các loài khác, và với cả bản thân môi trường tự nhiên là điều rất quan trọng.

 Lời khuyên đầu tiên của Long Thọ đối với vị vua đi thẳng vào vấn đề quan điểm về tài sản và sự sang giàu. “Nếu quý ngài không có đóng góp gì vào phần của cải thu được từ vị vua đời trước, mà chỉ tham đắm tài sản, không biết cách trân trọng và tri ân, quý ngài sẽ không thể sang giàu trong tương lai.”

Lời khuyên trên chỉ ra sự tự lợi, ích kỷ chính là nguyên nhân của đói nghèo, và tấm lòng rộng lượng, biết bố thí chính là nhân của sự sang giàu. Trước hết sự giàu có của một cá nhân bắt nguồn từ những đời trước hay từ những việc làm trước ngay trong đời này. Thứ hai, sự giàu có của một người là do bởi sự bố thí, lòng hào hiệp của người khác mang lại, và như vậy vì bất kỳ lý do nào, người đó cũng phải luôn tri ân họ. Đặt vấn đề về cuộc sống đời trước là không dễ chấp nhận đối với con người xã hội hiện đại, mặc dù trên thực tế rằng những người giàu ngày nay thường được thừa hưởng từ các thế hệ trước đã làm việc chăm chỉ và mang lại tương lai cho chính họ.

Một vị vua ở đỉnh cao quyền lực và sự sang giàu nhưng nếu biết nhìn theo lý nhân duyên hay sự tương tác, phụ thuộc lẫn nhau giữa các sự vật hiện tượng, sẽ thấu hiểu được sự sang giàu, quyền lực của mình phụ thuộc vào điều kiện bên ngoài. Quyền lực, sự sang giầu của nhà vua là do kế thừa từ đời trước, là do sự ủng hộ của quan lại và trên hết là do tiền thuế của người dân đóng góp vào ngân khố quốc gia. Nếu không có những điều kiện ấy, nhà vua không thể có được quyền lực, sự sang giầu. Bởi vậy là một nhà cầm quyền phải biết trân trọng, tri ân những điều kiện, những người dân đã mang lại địa vị cho mình, bằng cách biết tạo ra những chính sách mang lại lợi ích thiết thực cho người dân để đền đáp lòng tốt của họ. Một lối sống chỉ biết hưởng thụ và tích lũy cho riêng mình, cho dòng tộc mình sẽ chỉ sớm kết thúc ở đói nghèo và khổ đau. Những suy nghĩ thiển cận, tâm lý luôn bất mãn, luôn tìm kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn, sự tham lam đều là những kẻ thù thật sự. Ngược lại lòng khoan dung sẽ giúp tất cả mọi người thành bằng hữu. Sự trân trọng, tri ân, biết rộng lượng và bố thí là cội rễ của đời sống bởi nó mang lại hạnh phúc đích thực. Một thứ hạnh phúc vượt trên những thói quen cố hữu thông thường, thói quen chỉ hướng tới cái tôi ích kỷ.

Điểm quan trọng nhất của sự bố thí hay lòng hào hiệp là không chỉ là cho đi những tài sản vật chất, mặc dù nó là một phần tự nhiên của tâm quảng đại. Giá trị lớn nhất đối với con người là tự do, đức hạnh. Những phẩm hạnh này chỉ có thể đạt được bằng cánh cửa của giáo pháp, chân lý siêu việt về lòng vị tha, tính không, sự cởi mở và v.v… Do đó, ngài Long Thọ đã khuyên vị vua nên biết mang lại cho xã hội một hệ thống giáo dục. Với ông, hệ thống giáo dục của một xã hội không phải thuần túy để phục vụ xã hội hay đơn thuần tạo ra những công nhân, viên chức chuyên nghiệp. Hệ thống giáo dục là ngưỡng cửa giúp mỗi cá nhân đi tới giải thoát và hạnh phúc đích thực. Đây là bộ não của thiết chế chính trị. Xã hội không có mục đích gì khác là thúc đẩy giá trị này. Đó là ngưỡng cửa đi tới giải thoát và hạnh phúc đích thực của xã hội. Bằng cách ban tặng cho mọi người món quà của giáo dục, họ sẽ có được sự tự do, tự chủ, sự hiểu biết, sự lựa chọn, tất cả được tóm gọn trong ngôn từ giác ngộ. Sự tiến hóa của con người được xem xét trong sự biến đổi về giáo dục. Xã hội trở nên có ý nghĩa khi nuôi dưỡng giáo dục. Cuộc sống thật đáng sống khi coi trọng giá trị giáo dục. Và do đó, theo ngài Long Thọ, “hoàng gia” trước hết cần phải hỗ trợ nền giáo dục phổ cập, toàn diện, không giới hạn bất kỳ cá nhân hay nhóm người nào. Ông đã đưa ra một tiêu chí cụ thể của hệ thống giáo dục, “thiết lập các trung tâm giáo dục, các tổ chức theo tiêu chí của 3 ngôi Tam bảo, bởi mục tiêu và các phẩm chất theo tiêu chí này mang lại hạnh phúc đích thực.”

Ở đây ông không đề cập đến việc tạo ra “các trung tâm Phật giáo” theo nghĩa như một trung tâm tôn giáo. Vấn đề không phải là biểu tượng cho một loại chủ nghĩa bảo trợ nào đó mà có chức năng mang lại sự giải thoát và hạnh phúc đích thực. Long thọ nhấn mạnh nhiều lần một cách rõ ràng rằng, “các hệ thống đức tin”, “quan điểm giáo điều”, “tư tưởng cuồng tín”, v.v…, là những căn bệnh cần được chữa bằng toa thuốc tính Không.

Đó không phải là những trung tâm truyền giáo cho bất kỳ “hệ thống niềm tin” cụ thể nào, thậm chí nếu có mang mác nhãn là “Phật giáo”. Thay vào đó, ông muốn không gian xã hội tràn đầy những cánh cửa để đi tới chân lý đích thực, được trang bị bằng giáo pháp và sự thực hành, ở đó “những sự vật”, “những bổn phận”, “pháp luật”, “tôn giáo”, “học thuyết” v.v…, có thể được suy xét, đánh giá, chỉ trích và sử dụng. Những thiết chế này được thiết lập theo tiêu chí của ba ngôi Tam bảo: Phật, Pháp và Tăng. Bằng hướng luận giải không theo phương thức tôn giáo, hoàn toàn phù hợp với văn phong Trung đạo của mình, ngài Long thọ lập luận rằng, ba ngôi Tam bảo mang lại lợi lạc tối đa ở bất kỳ hoàn cảnh nào trong xã hội thế tục. Trong phạm vi xã hội nói chung, đức Phật là lý tưởng của những người có học vấn, người đã khai mở đầy đủ tiềm năng bản thân, hoàn toàn biết đủ và có năng lực mang lại sự hài lòng cho những người khác. Phật không phải là một vị trời, không phải là một đối tượng thờ cúng, nhưng một đối tượng kính ngưỡng, là nguồn cội của giáo pháp mang lại hạnh phúc đích thực. Ngài là một tiêu chuẩn của sự thành tựu. Pháp là giáo pháp, chân lý mang lại hạnh phúc đích thực mà chính ngài đã thể nghiệm và tất cả mọi người khi được giáo dục theo giáo pháp đó cũng đều có thể đạt được hạnh phúc tương tự. Tăng đoàn là cộng đồng của những người cống hiến để thực hành giáo pháp này với mong muốn sẽ trở thành Phật và luôn giúp đỡ tất cả mọi người đạt tới hạnh phúc đích thực. Theo nghĩa hẹp, Tăng đoàn là những người không sở hữu tài sản, họ không tham gia vào các hoạt động xã hội thế tục như: kinh doanh, ngành nghề, gia đình, và v. v… Tuy nhiên, điều Long Thọ bàn ở đây chủ yếu theo nghĩa rộng. Tăng đoàn ở đây là những con người biết điều chỉnh, làm chủ được thân tâm mình, họ luôn biết đặt lợi ích của tha nhân lên trên hết trong mọi suy nghĩ, việc làm của mình. Với những phẩm chất đó, họ cũng tham gia vào các mô hình sinh hoạt đời sống thế tục, có thể là những chuyên gia trong giảng dạy và thực hành hay bất kỳ lĩnh vực nào của đời sống xã hội mà không nhất thiết phải sống đời sống tự viện.

Các thiết chế được thiết lập theo các tiêu chí đó và với những con người như vậy sẽ có nhiều người tới học hỏi bởi họ hiểu được rằng, đó thực sự là những ngưỡng cửa dẫn tới một lối sống cao quý hơn, một sự nhận thức cao quý hơn, sự cảm nhận đầy đủ hơn và một nền tri thức có giá trị hơn. Họ giành được sự tôn trọng tối đa bởi là những người đã phát triển và nuôi dưỡng các phẩm chất cao quý trong mình, đã từ bỏ các thói quen, tập khí tiêu cực được huân tập trước đây của bản thân một cách tự nhiên, và một cách tràn đầy tình yêu thương, nhân ái, họ mang lại sự trợ giúp quý báu cho sự tiến bộ của tha nhân tuỳ theo khả năng và khuynh hướng của mỗi người.

Tiếp đến ngài Long Thọ đưa ra tiêu chí quan trọng cho một thiết chế giáo dục: không được thiết lập trong sự phụ thuộc, để phục vụ riêng cho giới thượng lưu của xã hội đương thời, hay chỉ chuyên cung cấp sự rèn luyện kỹ năng chuyên nghiệp và truyền bá tư tưởng. Người thầy và học trò phải sống một đời sống trong sạch, coi trọng chân lý hơn tất cả các lợi ích cá nhân. Họ phải mạnh mẽ phê phán tất cả các lầm sai, lừa đảo, si mê, giả danh. Vì vậy, các bài luận, những lời dạy của họ phải rõ ràng và thẳng thắn hướng tới tất cả các thành phần người trong xã hội, từ những người thấp kém tới giới thượng lưu và cả nhà nhà vua, làm sao để họ đều phải biết sợ hãi khi nhận thấy những hậu quả do sự lừa dối và lỗi lầm của họ, đồng thời khích lệ họ sống và hành động một cách trong sạch và minh bạch. Nếu những thiết chế này không được vận hành tự do như vậy thì không nên thiết lập chúng làm gì.

Ngài Long Thọ cũng coi trọng vấn đề kinh tế trong lĩnh vực này, khi nhấn mạnh tới ưu tiên phân bổ cho giáo dục, ông đã giành cho 5 câu kệ tiếp theo để thuyết phục nhà vua rằng, tài sản không nên chỉ để tích trữ cho những nhu cầu chưa thiết yếu, và vị vua nên tìm cách hỗ trợ giáo dục bậc cao. Ông liên tục nhắc nhở về cái chết của nhà vua trong tương lai, làm thế nào những đóng góp như vậy sẽ là một sự đầu tư cho phát triển tương lai của chính nhà vua, những cách thức mà người kế vị ngôi vua sẽ có thể lãng phí ngân khố quốc gia, làm thế nào hạnh phúc sẽ tới từ việc sử dụng rộng lượng, bố thí tài bảo, chứ không phải từ việc tích trữ và lãng phí, và sẽ như thế nào nếu cuối cùng nhà vua không thực thi những điều đó ngay bây giờ khi còn trẻ và còn kiểm soát được các quan lại dưới quyền. Quan lại có thể sẽ không tôn trọng mong muốn đó của vua ngay khi nhìn thấy rõ ràng về cái chết của ông đến cận kề.

“Đến khi quý ngài phải rời bỏ đời sống này

Đó là lúc cũng phải rời bỏ tất cả tài sản

Tất cả các tài sản của vị vua trước

Đều dưới sự kiểm soát của vị vua kế nhiệm,

Trong số những tài sản của vị vua trước,

Đâu là thứ được dùng cho hạnh phúc

hay chỉ cho danh tiếng của ông ta?

Chỉ khi biết xả bỏ, bố thí tài sản,

Mới có hạnh phúc ngay tức thời và trong tương lai

Lãng phí tài sản mà không bố thí

Sẽ chỉ nhận lấy khổ đau khôn cùng

Bằng cách nào để có hạnh phúc?

Bởi vì bất lực lúc hấp hối,

Quý ngài sẽ không thể lệnh ban tặng

Tài sản thông qua các quan đại thần

Họ sẽ không ngại ngùng vứt bỏ lòng tôn kính lên quý ngài,

Và chỉ sẽ tìm cầu làm vừa lòng vị vua mới.

Bởi vậy, trong khi sức khỏe còn dồi dào,

Hãy lập Trung tâm Giáo dục bằng tài sản của mình,

Bởi quý ngài cũng đang sống giữa bao nguyên nhân dẫn tới cái chết

Giống như ngọn đèn trước cơn gió mạnh.

Những chính điện và Trung tâm giáo dục được thiết lập bởi các vua đời trước cũng cần tiếp tục được duy trì.”

Từ những nguyên tắc xây dựng đất nước với trọng tâm là phát triển giáo dục, ngài Long Thọ đi tới các nguyên tắc của việc quản lý bộ máy quan lại, đặc biệt với vấn đề bổ nhiệm các quan lại như tể tướng, quan văn, quan võ, quan tòa, và cảnh báo về những điều kiện thực sự của vương quốc.

Sự lựa chọn các quan lại như tể tướng, thượng thư, các tướng văn, tướng võ cần được xác định bởi tiêu chí họ có thực hành giáo pháp hay không, và họ có thể hiện tính trung thực, rộng lượng, lòng nhân ái và thái độ, hành vi đối xử không phân biệt trong đời sống, trong công việc hay không. Ngay cả với những người như vậy, người cai trị nên tiếp xúc thường xuyên với họ và không ngừng nhắc nhở họ về mục đích tổng thể và mục đích của các quốc gia: đó là giáo pháp, thực chứng, sự thực hành chân lý mang lại hạnh phúc đích thực. “Nếu vương quốc của ngài tồn tại vì chân lý, chứ không vì mục đích danh vọng, sự sang giầu hay lối sống tiêu thụ thì sẽ vô cùng lợi lạc; nếu không tất cả cuối cùng sẽ vô ích” Trong điều kiện ngày nay, những quan điểm này vẫn phù hợp với các cơ quan chính quyền, các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Các nhà lãnh đạo, quản lý cần phải là những người có tầm nhìn rộng mở, có năng lực mang lại lợi ích cộng đồng, tổ chức mình nhưng đồng thời cũng biết tôn trọng lợi ích cho các tổ chức, cộng đồng khác. Biết đặt bản thân, cộng đồng mình trong mối tương quan với các cộng đồng, tổ chức khác. Một nhà lãnh đạo, quản lý cũng phải là người biết gương mẫu trong lối sống, trong công việc. Đó không thể là một người có lối sống ích kỷ, hưởng thụ. Một quan điểm tự lợi, ích kỷ trong lối sống và công việc sẽ chỉ đưa cá nhân người lãnh đạo và tổ chức đó đi tới thất bại.

Về vấn đề công lý, ngài Long Thọ nói với nhà vua nên bổ nhiệm quan tòa có kinh nghiệm, có trách nhiệm, được giáo dục tốt, có đức hạnh và dễ chịu, và ngay cả như vậy, vua vẫn nên can thiệp để quan tòa thực thi lòng từ và bi đối với tội phạm. “Ngay cả khi họ đã đưa ra hình phạt công minh trừng trị tội phạm thì ngài vẫn nên đối xử với tâm từ và bi, luôn chăm sóc tới người phạm tội. Hỡi đức vua, với tâm từ và bi, ngài nên luôn khởi phát một thái độ giúp đỡ, đối với tất cả, thậm chí là những người đã từng phạm tội ác khủng khiếp nhất. Đặc biệt hãy hướng tâm từ và bi tới những kẻ mắc tội sát nhân, tội ác của họ vô cùng tàn khốc; những người mà bản chất bị đánh mất cần nhận được lòng từ bi của những người có phẩm chất vĩ đại“. Ngài Long Thọ đi vào vấn đề trung tâm liên quan tới bạo lực và bất bạo động trong một xã hội, các vấn nạn sát nhân và sự trả thù. Lấy đi mạng sống của người khác là hành động bạo lực tồi tệ nhất, đặc biệt là ở các quốc gia coi trọng giá trị giải thoát và giác ngộ, nơi mà đời sống làm người báu giá được trân quý. Nhưng vì thế mà lại tiếp tục lấy đi một đời sống nữa để trừng phạt thì có nghĩa là bạo lực chất thêm bạo lực, và vì vậy hình phạt tử hình cần nên được bãi bỏ. Hình phạt cũng có nghĩa là làm sao để giúp mang lại cho họ một đời sống có ý nghĩa. Hình thành nguyên tắc này có thể được ghi lại sớm nhất trong lịch sử nhân loại. “Trong trường hợp người tù chưa được trả tự do, họ nên được trang bị một hệ thống phục vụ tốt như: được tắm rửa, thực phẩm, đồ uống, thuốc men và quần áo. Cũng như những đứa con trai thiếu phẩm hạnh đã bị trừng phạt nhưng xuất phát từ một mong muốn giúp chúng thiết lập lại giá trị làm người, bởi vậy hình phạt cần được thực thi với tâm từ và bi chứ không phải bắt nguồn từ hận thù hay những quan tâm về tài sản. Một khi đã xem xét những kẻ sát nhân và phán xử chúng một cách chính xác, ngài nên xét xử chúng mà không áp dụng tử hình hay sử dụng các nhục hình với tội phạm này.”

Việc đối xử bất bạo động với tội phạm, thậm chí kẻ sát nhân như thế là phù hợp với mọi nguyên tắc giáo lý Phật giáo. Thứ nhất, dựa trên tâm từ và bi, ở đây tâm từ bi cần phải được mở rộng tới tất cả các đối tượng, đặc biệt các đối tượng rất khó khởi phát lòng yêu thương; hơn nữa đối với xã hội, hành động trừng phạt bằng tử hình, tức là sát hại, một cách gián tiếp tạo ra ví dụ xấu. Thứ hai, giáo lý vô thường, trong đó tâm thức của mọi chúng sinh có thể chuyển hóa, và một hành động xấu ác trên thực tế không nhất thiết có nghĩa một thói quen bất biến luôn làm điều xấu. Thứ ba, vị tha ngụ ý tin tưởng tuyệt đối vào sự phục hồi nhân phẩm của bất kỳ cá nhân nào. Thứ tư, dựa trên sự tôn quý và giá trị của đời sống, đặc biệt là cuộc sống làm người.

Trong thời hiện đại, nhiều thiết chế trong các xã hội hiện đại cuối cùng đã bãi bỏ án tử hình.Tương tự như vậy, cũng có nhiều tranh luận, nhiều áp lực về chính trị và xã hội một cách mạnh mẽ đòi duy trì hoặc khôi phục lại hình phạt này. Trong một bối cảnh đó, thật đáng kinh ngạc khi ngài Long Thọ đã đặt ra nguyên tắc rõ ràng này gần 2 ngàn năm về trước trong điều kiện thực tế cụ thể như vậy.

Ngài Long Thọ đã đưa ra lời khuyên cụ thể liên quan đến chính sách xã hội phổ quát: “Hãy mang lại các điều kiện cho người mù, người bệnh, người nghèo, những người không được bảo vệ, những kẻ khốn cùng, người tàn tật, tất cả đều có được thức ăn và đồ uống mà không bỏ sót một ai.” Ông không bàn chi tiết về các chính sách cụ thể cho vấn đề này. Tuy nhiên có thể thấy ông cho rằng hiển nhiên nhà vua phải có nghĩa vụ phải chăm sóc cho tất cả mọi người dân trong vương quốc của mình.

Điều này hoàn toàn đúng trong các thiết chế chính trị nào, người lãnh đạo, nhà cầm quyền phải có bổn phận, có đầy đủ năng lực xây dựng, duy trì hệ thống phúc lợi xã hội, đảm bảo cho nhu cầu sống tối thiểu của bất kỳ người dân nào, của bất kỳ nhóm xã hội nào. Nhà lãnh đạo cũng không thể vì lợi ích của bất kỳ một nhóm thiểu số nào mà lãng quên hay lạm dụng các chính sách xã hội phục vụ người dân.

Long Thọ cũng cảnh báo về kiểu “chủ nghĩa lý tưởng không thực tế” có xu hướng cản trở những lời khuyên này. Vì vậy ở câu kệ kết thúc, ông đã đưa ra một vấn đề rất thực tế. “Hãy duy trì sự kiểm soát và giám sát vương quốc thông qua những con mắt của các kênh trung gian; một cách cẩn trọng và tỉnh thức, hãy luôn luôn hành động phù hợp với các nguyên lý đã nêu ở trên“. Một hệ thống kết nối, liên lạc giữa vua và người dân là rất cần thiết. Nhà vua phải biết những gì đang thực sự diễn ra trong vương quốc của mình để ngăn cản những sự lạm dụng các thảm họa. Trong điều kiện hiện đại, ngài Long thọ đề cập đến các kênh trung gian để thu thập những thông tin chính xác về tình trạng của người dân. Về mặt lý thuyết, nếu các nhà lãnh đạo có trách nhiệm của tất cả các quốc gia thực sự có đầy đủ các thông tin về các kết quả các hành động của mình, họ chắc chắn sẽ dễ dàng chấm dứt hành chính sách sai lầm, tự hủy hoại bản thân mà họ hiện đang thực thi. Khi ấy họ cũng sẽ dễ dàng đưa ra các chính sách thực tế, đáp ứng đúng được nhu cầu của người dân.

Ngài Long Thọ tóm tắt lời khuyên thiết thực của mình bằng một ẩn dụ dễ chịu: “Người dân giống như những chú chim sẽ đậu xuống cái cây hoàng gia đang bóng mát của lòng khoan dung, nó nảy nở với những bông hoa của danh dự, và cung cấp các loại trái cây rộng rãi như những phần thưởng tuyệt vời.” Khoan dung, sự bình đẳng và lòng hào hiệp không chỉ đơn thuần là lý tưởng xa vời, một loại “siêu nghĩa vụ” chỉ có ở một vài vị thánh và hiện thân ở những anh hùng, mà đó là những thành phần thiết yếu của bất kỳ chính sách xã hội thực tế nào. Các nhà cầm quyền hay chính phủ phải thể hiện các phẩm chất đó trước hết thông qua các chính sách xã hội, và đồng thời mỗi người dân cũng phải nỗ lực để nuôi dưỡng các phẩm chất đó. Vì thói quen kết tập nhiều đời sẽ không tự động có xu hướng chuyển ngay lập tức ra khỏi sân giận, si mê, và tham lam theo hướng khoan dung, công lý, và lòng hào hiệp nên những đức tính này cần phải được nuôi dưỡng dần dần từng bước một. Mỗi cá nhân phải thực hiện những đức tính cho lợi ích của chính bản thân mình. Khi ấy hòa bình sẽ thể hiện đúng bản chất là biểu hiện của lòng khoan dung; giáo dục phổ cập là sự biểu hiện của xã hội trí tuệ và bình đẳng; và sự chia sẻ tài sản là sự thể hiện của lòng hào hiệp và đức bố thí trong xã hội.

Ngoài ra, ngài Long Thọ cũng cho rằng nếu một người cầm quyền không thể thực thi một nền chính trị như vậy thì người đó nên từ bỏ địa vị để theo đuổi sự giải thoát trước đã. Lời khuyên này có điểm khác với nhiều quan điểm của các hệ thống chính trị khác, coi sự cai trị, quản lý và công việc của nhà cầm quyền là quan trọng nhất. Họ cho rằng “bổn phận thiêng liêng” của nhà vua, “trách nhiệm tối cao” của người đứng đầu, nhà vua phải đặt lợi ích, nhu cầu của tập thể lên trước nhu cầu, lợi ích của mình, triệt tiêu lợi ích cá nhân vì lợi ích tập thể, và trong tiến trình đó phải đảm bảo rằng tất cả các cá nhân trong xã hội ít quan trọng hơn so với ý chí tập thể. Đây thực chất là quan điểm của nhà nước toàn trị khi mà lợi ích và sự viên mãn của cá nhân bị đè nén dưới danh nghĩa sự giải thoát cho tất cả người dân nhưng mấu chốt là không phải mỗi cá nhân đơn lẻ được giải phóng. Đối với ngài Long Thọ, không có cách nào để giải phóng mọi người nếu mỗi người không được giải phóng, và trong một vương quốc, sự giải phóng phải bắt đầu trước hết từ chính cá nhân nhà cầm quyền.

Trên thực tế, ý nghĩa của lời khuyên này không phải là không coi trọng lợi ích của tập thể. Nhưng các lợi ích tập thể là không là gì khác ngoài tổng thể các lợi ích cá nhân. Dù cho phạm vi một xã hội có được bao nhiêu vinh quang hay tài sản nhiều đến cỡ nào đi nữa thì mỗi cá nhân trong đó cũng vẫn sẽ trải qua bệnh, tuổi già và chết đi. Tập thể không thể giúp mỗi cá nhân vượt trên cái chết. Chỉ bằng sự trí tuệ của cá nhân mỗi người về bản chất chân thực của mình và thế giới, sự tự do khỏi một quan điểm về cái tôi bất biến, thì khi đó mỗi người mới làm lợi ích thực sự cho xã hội. Hơn hai phần ba nội dung của kinh văn chứa các hướng dẫn về điều này.

Bằng cách kết hợp quan điểm sâu sắc về bản chất của cá nhân với trách nhiệm chung với cộng đồng, ngài Long Thọ đã đưa thêm một chiều hướng mới về mặt tư tưởng không chỉ cho sự phát triển của Phật giáo mà còn cho sự phát triển của bản thân xã hội Ấn Độ đương thời.

Tiến sĩ Robert Thurman

La Sơn Phúc Cường dịch,

dịch từ Nagarjuna’s Guidelines for Buddhist social ations, Robert Thurman, Engaged Buddhist Reader, Paralax press, 1996.

Ni sư Jetsunma Tenzin Palmo (ở chính giữa)

PV: Ngày càng nhiều người quan tâm tới việc thực hành Phật giáo. Phật giáo có phải là giải pháp cho mọi vấn nạn của đời sống đô thị?

Jetsunma: Tôn giáo mang lại nhiều giá trị cho những tầng lớp người khác nhau ở những thời đại khác nhau. Tôn giáo không thể là câu trả lời cho mọi vấn đề của tất cả mọi người. Triết học thâm sâu và những phương pháp thiền chân xác trong Phật giáo giúp cho con người, dù cho họ có là Phật tử hay không, thấu hiểu dòng tâm của mình và đối trị các phiền não bằng cách trực diện quan sát chúng. Các kỹ thuật thực hành của Phật giáo có thể rất lợi lạc cho mọi người, dù về phương diện tri thức, họ có thể chưa thấu hiểu giáo pháp nhiều. Rất nhiều người đã ra nhập các khóa thiền Minh Sát nhưng họ không nhất thiết phải là Phật tử. Các phương pháp thực hành Phật giáo giúp họ trở thành người Công giáo tốt hơn, trở thành người Hindu tốt hơn, hay đơn giản là trở thành một con người tốt hơn.

Tôi biết rất nhiều người Công giáo đang thực hành thiền Phật giáo và trở thành người Công giáo tốt hơn. Phật giáo rất linh hoạt và gồm vô số các phương pháp thực hành giúp mỗi người kết nối với bản chất chân thực của mình và bất kỳ điều gì giúp ta khai triển được những năng lực đó thì đều tốt lành. Đức Phật đã từng dạy, “Bất cứ thứ gì giúp trưởng dưỡng những phẩm chất thiện lành nơi mỗi người thì đều là Pháp.”

PV: Điều gì đưa ngài đến với Phật giáo?

Jetsunma: Tôi đã học Kinh Thánh và kinh Quran. Tôi đã thực hành yoga. Tôi cũng có chút hiểu biết về Himdu giáo và đạo Lão. Nhưng khi ấy tôi tự thấy mình không thuộc về các truyền thống đó, còn Phật giáo lại có sức hấp dẫn đối với tôi. Khi ấy tôi thấy đây là con đường rõ ràng, có thứ lớp nhất. Hầu hết các tôn giáo đều khởi đầu với một định đề có một đấng sáng tạo bên ngoài ta, tín đồ phải nỗ lực thực hành không ngừng giữ sự trân trọng, tri ân lên ngài trong suốt cuộc đời, ngài chính là bậc ban những thánh chỉ, hướng đạo cho họ. Phật giáo không bắt nguồn từ một định đề như vậy; Phật giáo dạy chúng ta bằng cách nào có thể thấu hiểu dòng tâm và đối trị với các phiền não trong tâm, giáo pháp đức Phật dạy rằng hầu hết các rắc rối của ta đều bắt nguồn từ trong tâm chứ không phải từ người khác hay từ bên ngoài. Khi ấy tôi 18 tuổi, ngay lúc đọc được những dòng tư tưởng đó, tôi biết rằng đây là điều phù hợp với mình, và là điều tôi hằng suy tư. Tôi luôn luôn giữ lòng tri ân lên đức Phật bởi ngài đã khai thị một con đường rõ ràng cho mình. Tôi sinh ra tại một đất nước theo truyền thống Thiên Chúa, lớn lên cùng những người bạn đạo Do Thái, tuy nhiên Phật giáo là tiếng gọi trong lòng tôi.

PV: Một người có nhất thiết phải trở thành hành giả mới lợi ích cho người khác? Sự xả ly bên ngoài có cần thiết cho tiến bộ về mặt tâm linh?

Jetsunma: Vấn đề là ở đây là tâm thức, cách thức chúng ta đối trị với những phiền não trong tâm. Dù cho mỗi người là tăng hay ni, Phật tử hay người không theo tôn giáo, thì tất cả đều phải đối mặt với những phiền não trong tâm. Có thể hóa giải được các phiền não này hay không phụ thuộc vào mỗi người. Trên thực tế, rất nhiều các phẩm chất cần phải được trưởng dưỡng trên con đường tâm linh như tâm từ, tâm bi, sự nhẫn nại và bố thí lại nằm ngay trong những hoàn cảnh của đời sống thế tục. Ví như một người mẹ luôn cần phải có sự nhẫn nại phi thường, tâm từ bi, lòng nhân ái vô bờ với con cái của mình. Y phục chưa phải là điều kiện duy nhất cho sự tiến bộ tâm linh. Phật giáo đặt tầm quan trọng ở chùa, tự viện là bởi đây là môi trường ít có phiền não quấy nhiễu. Tại đây tạo ra môi trường ít có sự bám chấp và luyến ái. Nếu quý vị là người tại gia, quý vị còn có gia đình, công việc, đời sống xã hội, mọi thứ lấy đi rất nhiều thời gian, tâm trí của mình, trong khi đó môi trường tự viện thì hầu như những thứ đó không còn ảnh hưởng tới dòng tâm. Bởi vậy nơi đây sẽ có nhiều thời gian hơn cho sự tu và học.

PV: Ngài từng chia sẻ rằng về mặt tâm linh phụ nữ ít được rèn luyện và bị lãng quên trong một thời gian dài. Những điều này có đang thay đổi?

Jetsunma: Mọi thứ đang thay đổi mặc dù không thể nhanh chóng như chúng tôi mong nguyện. Tiếng nói của người nữ vẫn khá yếu ớt. Nhưng ý tưởng hiện giờ là thông qua giáo dục, thông qua sự tu học, phụ nữ sẽ đóng một vai trò lo lớn hơn. Và chắc chắn rằng quan điểm về chư ni đang cải thiện rất nhiều. Không nghi ngờ gì về điều đó cả. Ít nhất thì những đàm luận, chia sẻ về vấn đề này cũng đang diễn ra rất nhiều, một điều trước đây rất hiếm có. Đây cũng là một bước tiến đáng kể.

PV: Những ni viện có thể nâng đỡ người nữ bằng cách nào?

Jetsunma: Trong đời sống thế tục, các bé gái được giáo dục bình đẳng với bé trai và họ đang làm tốt điều đó. Vấn đề đặt ra tại các tự viện là: Tại sao chư ni không được giáo dục bình đẳng như chư tăng? Ngay khi ý tưởng này được đưa ra, việc giảng dạy triết học, tranh biện v.v…cho chư ni đã được bắt đầu. Một hướng đi không thể đảo ngược được. Tại truyền thống Tạng truyền vào năm tới, chư ni sẽ được phép tu học để nhận danh hiệu Geshe cao quý, danh hiệu mà trong quá khứ họ chưa từng được biết tới. Chúng tôi sẽ sớm có các nữ Geshe. Chúng tôi cũng được truyền cảm hứng nhiều về vấn đề thọ giới Tỳ kheo ni tại một số nước Phật giáo như Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc và Việt Nam, một số nước Phật giáo khác như Tây Tạng, Thái Lan và Sri Lanka thì không duy trì được truyền thống này. Rất nhiều Lạt-ma đã đưa ra và ủng hộ. Ngài Gyalwang Drukpa và ngài Gyalwang Karmpa cũng ủng hộ rất nhiều. Nếu không có sự hỗ trợ của các ngài, chúng ta sẽ khó thay đổi được nhiều.

Là những người sinh ra ở phương Tây, hoạt động của chúng tôi đôi khi bị coi như phong trào nữ quyền ầm ĩ và bởi vậy có không ít nhiều người không coi trọng. Cho nên để mọi thứ thay đổi, quan trọng là phải bắt đầu từ những vấn đề căn bản.

PV: Nhiều quan điểm cho rằng người nữ có lòng từ một cách rất tự nhiên; phải chăng như vậy con đường tâm linh sẽ dễ dàng hơn với họ?

Jetsunma: Ồ, tất cả chúng ta đều có tiềm năng. Nhiều quan điểm cho rằng người nữ phù hợp một cách tự nhiên hơn với thiền. Nhiều bậc Thầy bắt đầu nhận ra những đệ tử xuất sắc nhất của mình là người nữ, bởi vì họ nhạy cảm và dễ dàng thấu hiểu các mức độ cao trong sự tu tập. Cũng như vậy, người nữ dễ nhạy cảm hơn với các cảm xúc, ví như làm mẹ, một chức năng tự nhiên của người nữ, họ tự nhiên cảm thấy bình an trong một môi trường tràn đầy từ tâm. Đức Phật đã dạy rằng, giống như tình thương yêu của người mẹ giành cho đứa con còn quan trọng hơn cả bản thân, một người tìm cầu trên con đường tâm linh cũng nên phát triển lòng từ với những phẩm chất như vậy.

PV: Ngài nghĩ gì về sự quan tâm ngày càng nhiều tới chủ nghĩa căn bản?

Jetsunma: Đó là bởi nhiều người đang cảm thấy bất an và quá nhiều thách thức trong cuộc sống. Chủ nghĩa căn bản xuất hiện không chỉ trong cộng đồng đạo Hồi, mà ở cộng đồng Thiên chúa giáo và cả Phật giáo. Đứng trước rất nhiều đảo lộn liên tục của đời sống, nhiều người thấy bất an. Họ bắt đầu tách bạch đời sống thành ranh giới cứng nhắc như trắng và đen, bản thân họ luôn đúng còn người khác thì luôn sai lầm. Họ sân giận với những người có quan điểm khác với mình. Họ cũng luôn cảm thấy không thỏa mãn. Sự bất an là nguồn gốc của sân hận. Họ không chấp nhận những người, những thứ tốt lành, cao đẹp hơn mình, họ ghét những ai có những phẩm chất tốt lành hơn mình. Họ luôn xem người khác phải thấp kém hơn mình, phải đáng đi xuống các cõi thấp, bởi vậy họ sẵn sàng làm tổn hại, lạm dụng và sát hại người khác; được hứa hẹn rằng thiên đường là phần thưởng cho hành động sát hại người khác, họ cảm thấy bản thân thực sự cao quý hơn. Đó là thái độ tàn ác của thời Trung cổ.

Tenzin Palmo hiện là chủ tịch Sakyadhita, Hội Phụ nữ Phật giáo thế giới tại New Delhi tham dự hội thảo về Tránh Xung đột và ý thức về Môi trường được tổ chức bởi Hiệp hội Vivekananda quốc tế.

Ni sư Jetsunma Tenzin Palmo

La Sơn Phúc Cường, dịch từ http://www.speakingtree.in/article/insecurity-makes-you-aggressive.

Trước nhất, chúng ta biết về tiểu sử của Tổ Huệ Đăng. Ngài xuất thân từ Tây Sơn, Bình Định. Ngài là nhà cách mạng, nhà trí thức, sau đó trở thành Tổ sư đắc đạo. Trước khi xuất gia, ngài là người trí thức có hiểu biết rộng, có tinh thần yêu nước và tham gia các phong trào tranh đấu giành độc lập cho Tổ quốc. Nhưng phong trào khởi nghĩa không thành công, nên ngài lưu lạc vào miền Nam.

Xưa kia, huyện Đất Đỏ này là vùng hoang vắng, ngài đã ẩn cư ở khu rừng này và nghe được tiếng chuông chùa của Tổ Hải Hội. Tiếng chuông chùa ở đâu cũng có, nhưng tiếng chuông chùa của Tổ Hải Hội đã gắn liền sâu xa với Tổ Huệ Đăng là điều chúng ta phải suy nghĩ.

Tu hành mà không nói được bằng trái tim thì biết cách đạo còn xa, tức phải cảm tâm với Tổ, với thầy, nương theo đạo lực của thầy tổ giúp chúng ta tiến trên đường đạo

Có chùa hoang vắng, không người tới. Có chùa quần chúng tập hợp, cúng dường. Và có chùa, người tới để tu hành, tìm hiểu giáo pháp một cách miên mật. Chùa hoang vắng, không người tới là chùa có xác không hồn, chúng ta không nên xây dựng. Ngược lại, chùa không có xác, nghĩa là chùa chưa thành hình, nhưng từ từ ngôi chùa vật chất hiện ra.

Thật vậy, tôi chiêm bái chùa Nam Hoa ở Trung Quốc, nghe Thiền sư kể lại rằng trước khi Lục tổ Huệ Năng tới đây, năm trăm năm trước đã có một phạm tăng từ Ấn Độ đi qua đây, cho biết nơi này năm trăm năm sau sẽ có ngôi đại già-lam và một vị Thánh tăng trụ ở đây. Quả đúng như vậy, năm trăm năm sau, Tổ Huệ Năng đắc đạo, xây chùa Nam Hoa và từ đây mở ra các tông phái của Thiền tông. Chùa chúng ta cũng thuộc gốc Tổ Huệ Năng.

Vị phạm tăng đắc đạo thấy xa đến năm trăm năm là điều mà chúng ta phải học. Phật nói người có căn lành thấy cảnh hoang vắng, nhưng ở đó tu hành quyết tâm cao, sẽ gặt hái kết quả tốt đẹp.

Chưa có chùa, nhưng thấy có chùa. Theo hướng tâm linh này, các vị Thiền Tăng ẩn tu nhiều hơn là quyên góp xây chùa. Tổ Huệ Đăng của chúng ta cũng vậy. Tổ Hải Hội đắc đạo, nên thấy ngài Huệ Đăng tuy chưa xuất gia, nhưng Tổ nói đây là ngọn đèn trí tuệ của Phật, nên đặt cho Ngài pháp danh Huệ Đăng. Nhờ căn lành có sẵn, Tổ Huệ Đăng gặp Tổ Hải Hội thì căn lành này phát lên và Tổ Hải Hội cũng thấy căn lành của Ngài Huệ Đăng, nên Tổ đã huyền ký cho ngài. Ngài Huệ Đăng nhận bộ kinhPháp hoa của Tổ Hải Hội trao cho, rồi đi vào hang ông Hổ để ẩn tu và hành trì kinh này.

Buổi tối, ông Hổ đi kiếm ăn, sáng trở về, thấy Tổ Huệ Đăng ngồi trong hang. Nếu không phải người thật tu, thấy ông Hổ chắc chắn phải khiếp vía. Tổ bình thản nói với ông Hổ bằng ngôn ngữ của tâm, điều này cũng là bài học cho chúng ta là nên nói với nhau bằng trái tim, không nói bằng ngôn ngữ tay chân.

Nói với nhau bằng trái tim là hiểu nhau. Khi tâm hai người thanh tịnh thì hiểu nhau được. Điển hình như Xá Lợi Phất là nhà hùng biện bậc nhất trông thấy Mã Thắng Tỳ-kheo là Thánh La-hán, tuy Mã Thắng không nói gì, nhưng Xá Lợi Phất liền phát tâm và đắc Sơ thiền. Trên bước đường tu, điểm này quan trọng.

Nếu người tu không có căn lành, không cảm tâm, không có niềm tin, thì con đường họ đi chắc chắn không bao giờ tới đích. Khi căn lành chúng ta phát, tâm chúng ta trở thành thanh tịnh, không nghe ngôn ngữ nữa, mà nghe bằng tâm là tha tâm thông.

Hai vị Thánh tăng lặng thinh, nhưng họ hiểu nhau, thậm chí một vị ở đây, một người ở Nhật, nhưng hiểu được nhau là nói với nhau bằng trái tim. Trong lịch sử có câu chuyện rất hay. Thánh tăng Việt Nam là Phật Triết gặp Bồ-tát Hạnh Cơ của Nhật. Vào thời đó, Thánh Vũ Thiên hoàng xây tượng Tỳ Lô Giá Na bằng đồng cao 16m. Ông ra lệnh gom hết đồng trong nước để đúc tượng này. Con mắt của Phật bề ngang 2m. Mặt của Phật bề ngang 5m. Bàn tay của Phật rộng đến 16 người ngồi được. Nhưng người ta chỉ đúc tượng đến cổ, đầu không đúc được, vì đổ đồng lên thì bị rã xuống.

Trong thế bế tắc đó, lúc bấy giờ, ngài Phật Triết ở Giao Châu (là Việt Nam) đi bè tre sang Nhật. Ngày nay đi bằng tàu đến đảo Trường Sa đã khó. Khi đến bờ biển Nhật, đã có Bồ-tát Hạnh Cơ đứng chờ. Hai vị này nói với nhau bằng trái tim.

Tu hành mà không nói được bằng trái tim thì biết cách đạo còn xa, tức phải cảm tâm với Tổ, với thầy, nương theo đạo lực của thầy tổ giúp chúng ta tiến trên đường đạo.

Trở lại vấn đề chùa có xác không có hồn. Chúng ta xây dựng chùa, phải xây dựng hồn trước, thì chùa mới thành hình đúng nghĩa. Nhớ lại tôi đi tu, phải đến sáu mươi năm sau, mới xây chùa Huê Nghiêm, nhưng không nghĩ xây chùa để ở, vì lúc đó tôi 70 tuổi rồi. Thực lòng mà nói, xây chùa để ở, coi chừng không phải đạo.

Các vị cao tăng, Thánh tăng không nghĩ xây chùa ở, nhưng xây cho bá tánh, cho thế hệ tương lai có nơi tu học. Chúng ta làm gì cũng nghĩ đến tương lai của Phật pháp được tồn tại. Thấy Phật pháp phát triển, chúng ta vui.

Khi Tổ Huệ Đăng ẩn tu trong núi, việc đầu tiên mà Ngài chứng nghiệm là giữa ngài và ông Hổ đã cảm thông với nhau qua tâm. Thật vậy, Ngài nói với ông Hổ cái gì, thì không ai nghe; nhưng về sau, các thầy kể là Tổ đã nói cho họ nghe. Tổ nói với ông Hổ rằng đây là vùng rừng núi của ngài, xin ngài cho tôi mượn cái hang này để tu một thời gian. Ông Hổ gật đầu, bỏ đi chỗ khác.

Tổ ngồi trong hang tu, không có thức ăn, không có đàn việt hiến cúng, nhưng ngài quyết tâm tu, quên đói khát và ngài đã ngộ đạo. Ngày nay, theo dấu chân Tổ, chúng ta tu, nếu còn nghĩ đến cơm áo, chỗ ở, không bao giờ chứng đạo. Miệt mài tu, chúng ta quên ăn, có thì ăn, không có cũng không sao.

Tổ làm bài kệ nói lên sở tu, sở ngộ của ngài như sau:

Tá thạch vi tường

Thục Thức lão Tăng cùng đáo để

Dĩ phong tác phiến

Thùy tri đại đạo lạc vô cương.

Nghĩa là tu trong hang núi, cuộc sống thanh đạm, lấy vách đá làm tường, lấy gió làm quạt. Nhưng đạt đến “cùng đáo để” là cùng tột chân tâm, chân tánh hiện ra, mới cảm nhận niềm an lạc của đạo thật là vô cùng (Đại đạo lạc vô cương). Cái vui tuyệt đối của đại đạo thì mấy ai biết được. Tổ ngộ đạo, đắc đạo, vượt qua đói khát, nóng lạnh, vượt qua vui buồn vinh nhục, hết phiền não, tức xả bỏ được thân tứ đại ngũ uẩn, tâm chân như mới bừng sáng.

Nếu người tu không có căn lành, không cảm tâm, không có niềm tin, thì con đường họ đi chắc chắn không bao giờ tới đích. Khi căn lành chúng ta phát, tâm chúng ta trở thành thanh tịnh, không nghe ngôn ngữ nữa, mà nghe bằng tâm là tha tâm thông.

Lãnh hội ý này, tôi dịch phẩm 28 kinh Pháp hoa rằng: “Tâm được bừng sáng thì có Pháp hoa”. Chúng ta tụng kinh Pháp hoa văn tự để tâm sáng lên, mới có Pháp hoa chân thật. “Pháp” là tâm sáng, “Hoa” là hiện tướng giải thoát. Cốt lõi của đạo Phật là giải thoát. Tu mà không giải thoát, bị lạc. Nói cụ thể là xuất gia một thời gian, trở thành khó tánh, không ai chịu nổi và dễ buồn giận. Các Ni sư nên nhớ điều này, làm sao gặp việc đáng giận, mình không giận, gặp việc đáng buồn, mình không buồn. Gặp thử thách nhỏ mà không vượt được, thì đại đạo khó mở ra cho ta.

Khi Tổ ngộ đạo, đắc đạo, tự nhiên hòa đồng được với thiên nhiên, thì sức mạnh của thiên nhiên hỗ trợ Ngài. Ngài cũng ở trong khu rừng này, nhưng người người muốn tìm đạo tự động lặn lội tìm tới học với Ngài. Thật vậy, những vị kề cận Tổ mà tôi có duyên gần gũi là Hòa thượng Minh Nguyệt. Ngài cho biết Tổ có sức thu hút kỳ diệu khiến ngài phải lặn lội tìm Tổ để cầu pháp. Hoặc Hòa thượng Thiện Hào ở An Phú Đông cũng tìm Tổ cầu học.

Ngày nay, nếu chúng ta đắc đạo, người cầu đạo sẽ tìm đến. Chưa đắc đạo mà độ chúng thì nguy hiểm, vì chưa đủ tài đức, không thể hóa giải nghiệp của người. Riêng tôi, trải qua suốt sáu mươi năm, chuyên tu, không cất chùa là vậy. Tự giải thoát cho mình thì dễ, nhưng giải nghiệp cho người rất khó.

Trên bước đường hành đạo, khi có người tìm đạo, ta mới sử dụng đạo và lựa người truyền trao. Không nhận ra ý này, ép người nghe, họ không nghe khiến mình phiền não, hay la rầy, mắng chửi là hỏng.

Người cầu đạo mà đem hết sinh mạng cầu, chưa chắc được. Hòa thượng Trí Tịnh nói rằng đạo đâu phải là cá ươn mà nài ép. Thực tế có người thấy thí chủ này, nhà giàu nọ, thì tìm cách mời. Tôi nhớ câu chuyện về ngài Ưu Ba Cúc Đa. Một bà giàu có thỉnh ngài dự trai tăng cúng dường. Ngài từ chối, nói chưa phải lúc. Trong khi có người chờ được mời đi trai tăng. Có người không mời cũng tới là xấu. Mời mà tới cũng chưa hẳn là tốt. Hạng thứ ba, mời cũng không tới là người đắc đạo, thấy tới độ được người hay không, nếu độ không được, làm cho người phiền não là tội.

Bà thí chủ nọ cúng dường trai tăng một lúc, sanh phiền não, nghĩ mình cúng nhiều, hết tiền, đến chùa bị các thầy xem thường, nên buồn, bị đọa. Đến khi bà bị bệnh nặng, bị bỏ ngoài bãi tha ma chờ chết, không ai tới với bà. Lúc đó, ngài Ưu Ba Cúc Đa xuất hiện. Bà nói ngày trước, con giàu có, thỉnh năm lần bảy lượt mà thầy không tới. Bây giờ con không còn gì cúng dường. Ngài nói bây giờ mới phải lúc, là tới để độ người phát tâm. Không phải ai mời ngài cũng tới và không phải lúc nào ngài cũng đến để nhận cúng dường.

Với những người hết lòng tìm đạo, gặp Tổ Huệ Đăng, ngài sẵn sàng khai thị, giúp họ tu đắc đạo. Những người tới cầu Tổ, mỗi người Ngài dạy một việc. Đối với Hòa thượng Trí Đức là thầy bổn sư của tôi, Tổ bảo Hòa thượng về tụng kinh Pháp hoa quyển thứ bảy và trì chú Chuẩn Đề, lạy Ngũ hối. Hòa thượng chỉ học bao nhiêu đó với Tổ và ôm kinh Pháp hoa về núi Thị Vải tu.

Hòa thượng Trí Đức nhận được pháp của Tổ truyền trao và thực lòng tu có kết quả linh nghiệm. Ngài xuống Long Thành đến chùa Cô Hồn bỏ hoang, ngài ở đó tu, trì chú. Cả làng đều nằm mơ thấy vị Hộ pháp bảo họ đến chùa Cô Hồn cúng cho nhà sư ở trong miếu tu mà không có gì ăn. Điều này cho thấy người thật tu là vì đạo, không vì ăn, chắc chắn sẽ có thức ăn không bao giờ thiếu. Tôi học với Hòa thượng Trí Đức điều này, cầu đạo, không cầu thực, cuộc sống bao giờ cũng dư dả. Cầu thực thì không đủ sống.

Phải nói đệ tử của Tổ Huệ Đăng, gần như người nào cũng thăng tiến, người làm cách mạng thì thành công, người ẩn tu có kết quả tốt đẹp. Chùa ngày nay có chữ Thiên đứng đầu đều phát xuất từ Tổ Huệ Đăng.

HT.Thích Trí Quảng
Theo báo Giác Ngộ

]]> https://quanamtuvien.vn/than-trung-am-vo-nga/ Sat, 19 Dec 2015 03:30:50 +0000 http://www.quanamtuvien.vn/?p=2355 QATV.VN – Thân trung ấm cũng là một dạng sống có thân tâm tiếp nối giữa các thân, và hoàn toàn vô ngã.

HỎI: Theo giáo lý vô ngã thì con người sau khi chết đi ngũ uẩn tan rã, chỉ có nghiệp làm động lực dẫn dắt tái sinh. Truyền thống Phật giáo Bắc truyền có khái niệm thân trung ấm. Nếu chiếu theo giáo lý vô ngã, con người sau khi chết đâu còn lại gì nữa, như vậy bản chất của thân trung ấm là gì? Theo tôi, thuyết “thân trung ấm” không phù hợp lắm với giáo lý vô ngã nhưng xem ra gần gũi với thực tế cuộc sống. Nhiều người thấy người thân mới mất về trong đêm khuya, có người kể thấy họ về rất rõ ràng đang lúc tỉnh táo. Trường hợp người mới mất về “thăm nhà” phải chăng đây là trạng thái thân trung ấm? (NGỌC LINH, nguyenkhiem_ngoc@yahoo.com.vn)

ĐÁP: Bạn Ngọc Linh thân mến!

Thân trung ấm hiện là quan niệm của Phật giáo Bắc truyền, khởi nguyên từ thời Phật giáo bộ phái rất xa xưa (không phải do Phật giáo Trung Quốc đặt ra). Phật giáo Nam truyền hiện không có quan niệm này.

Thân trung ấm tuy có vai trò như một thân trung gian chờ tìm cảnh giới tương ứng để tái sinh trong lục đạo nhưng nó không phải linh hồn (tự ngã, thuần nhất, bất biến). Do đó, bản chất của thân trung ấm cũng không khác gì với thân ngũ ấm (uẩn) hiện tiền của chúng ta đây, thân trung ấm vô ngã.

Nếu xem “thuyết thân trung ấm không phù hợp lắm với giáo lý vô ngã” là hiểu chưa tường tận về thân trung ấm. Đúng là “con người sau khi chết đi ngũ uẩn tan rã, chỉ có nghiệp làm động lực dẫn dắt tái sinh”, thân trung ấm là kết quả đầu tiên của sự tái sinh ấy. Sau khi hết tuổi thọ (dưới 7 ngày), các thân trung ấm sẽ chết đi tái sinh làm một thân trung ấm mới, tối đa là 7 lần (49 ngày) thì bỏ thân trung ấm cuối cùng để tái sinh vào lục đạo. Nói một cách dễ hiểu, trong dòng luân hồi vô tận, chúng ta khi thọ thân này, lúc thọ thân khác, thân trung ấm cũng vậy, là một dạng sống có thân tâm tiếp nối giữa các thân, và hoàn toàn vô ngã.

Theo Phật giáo Tạng truyền (thuộc Bắc truyền) thì thân trung ấm có khả năng biết rõ, thấy rõ toàn bộ đời sống của chúng ta, nhưng ngược lại, chúng ta không thể thấy biết gì về thân trung ấm. Dĩ nhiên phần lớn các thân trung ấm hay ở gần khu vực tang lễ của chính họ hoặc nơi có người thân, nhưng như đã nói, người phàm chúng ta không thể thấy họ.

Hiện tượng “nhiều người thấy người thân mới mất về trong đêm khuya, có người kể thấy họ về rất rõ ràng đang lúc tỉnh táo” phần lớn là do chúng ta thương nhớ người mất quá nhiều, do tâm luyến ái của thân trung ấm tác động vào, nên tâm mình tự huyễn ra thấy rõ người thân đã mất đang về.

Chúc bạn tinh tấn!

Theo Giác Ngộ

Ngài Naropa

Ngài Marpa đi về Tây Tạng hoằng pháp, trở thành một nhà hoạt động Phật giáo quan trọng hoằng dương các giáo pháp của Ngài Naropa và Sáu thức trang hoàng bằng xương tiếp tục đem lại sự tăng trưởng tín tâm. Ngài Marpa gửi gắm Sáu sức trang hoàng bằng xương lại cho đại đệ tử Ngokton Choku Dorje (1036-1102), dặn dò gìn giữ cẩn thận cho đến đời thứ bảy thì đưa lại cho chủ nhân thực sự của Sáu sức trang hoàng. Khi người kế thừa thứ bảy của truyền thừa Ngokton, ngài Ngokton Jangchub (1360-1446) gặp Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa và tuyên bố Đức Pháp Vương chính là hiện thân của Naropa, vị thánh học giả và đã dâng tặng Sáu sức trang hoàng bằng xương của Naropa.

Cả gần nghìn năm nay, Sáu sức trang hoàng bằng xương đã được dùng làm xá lợi để tang trưởng tín tâm. Người có lòng tin cho rằng, những người cầu đạo xứng đáng có thể nhận được sự giác ngộ chỉ bằng việc chiêm bái Sáu sức trang hoàng này, nay được coi như hiện vật sống của lịch sử Hy Mã Lạp Sơn. Cho đến hiện tại, cứ 12 năm một lần, trên đỉnh của dãy Hy Mã Lạp Sơn, Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa lại đeo Sáu sức trang hoàng tại Ladakh, Ấn độ, một nơi tập trung lớn nhất của Hy Mã Lạp Sơn. Hàng trăm nghìn người trên thế giới sẽ tụ lại cả tháng dài cùng tham gia vào một trong các nghi lễ cổ xưa và thần thánh nhất của dãy Hy Mã Lạp Sơn. Nhiều người đến để bày tỏ lòng kính trọng, một số khác đến để nhận gia trì, nhưng đối với người dân địa phương đây là biểu tượng của tín tâm, của lòng từ bi, và một lời nhắc nhở về một di sản văn hoá dồi dào.

GIẢI THOÁT TRỰC TIẾP BẰNG HÌNH ẢNH

Nhiều người tin rằng Sáu sức trang hoàng bằng xương mang gia trì mạnh mẽ như hiện thân của các vị Phật. Trong truyền thống Hy Mã Lạp Sơn, các bậc giác ngộ hiện thân dưới nhiều hình tướng khác nhau. Ngoài việc hoá thân thành người hay các Đức Phật, các Ngài còn hiện thân thành các đồ vật, mang sự gia trì và giải thoát giác ngộ qua việc nhìn, nghe và nếm. Thánh tích xương Sáu sức trang hoàng của ngài Naropa đem gia trì cho những ai có cơ duyên chiêm bái, và chỉ đơn giản là nhìn thấy các thánh tích này đã mang theo sự gia trì lớn lao đến mức cánh cửa xuống ba cõi thấp – súc sinh, ngạ quỷ và địa ngục – đã được đóng lại. Cũng vậy, cuộc đời hiện tại của người chiêm bái sẽ thay đổi và đảm bảo sự tái sinh tốt đẹp.